Het Gilauer Gebergte
De Gilauer (Sneeuw)Karpaten De Testes (1240 m.)

De Gilauer Karpaten zijn een deel van het Transylvaanse Rotsgebergte. Haar grenzen zijn het Bihor
Gebergte, het Metaliferi Gebergte, het Trascau Gebergte en de Transylvaanse vlakte. Haar gebied
beslaat ongeveer 1355 km˛.
Ze horen tot het middel- en laaggebergte, met 500 – 1800 meter hoge toppen. Haar hoogste top is de
Muntele Mare ("De grote berg"), 1826 meter.
Diepe, smalle valleien (Somesul Cald, Somesul Rece, Racatau, Iara) en brede afgeplatte toppen zijn
specifiek voor dit gebied.
De Gilauer (Sneeuw)Karpaten zijn de meest bewoonde bergen van Roemenië met wijd verspreide
huizen en boerderijtjes. Meer dan 75% van de omgeving van Maguri, Marisel en Belis zijn gelegen
op 1000 –1400 meter. De hoofdbergweg van Marisel naar Albac kruist de stroombedding van de
Somesul Cald.
De streek speelde een belangrijke rol in de geschiedenis. Vestingen, ruďnes van vestingen, prachtige
kerken en aandenkens aan de bloedige veldslagen (1849 – Vasvari Pal) zijn de herinneringen aan
historische tijden.
De ongelofelijk rijke en snelle rivieren bieden grote mogelijkheden voor de constructie van
waterkrachtstations, dammen en visvijvers. "s Winters biedt het mogelijkheden voor skiën, een
echte toeristische attractie (Baisoara, Fântânele).
Het is erg gemakkelijk de hoge top van de Testes (1240 m.) te bereiken. Beginnend vanaf camping
Eldorado in Gilau, gaan we in de richting van Muntele Rece ("de koude berg") onder de top van de
Magura Mare, waar de vallei van de Rasca Mare en de vallei van de Somesul Rece elkaar kruisen.
Vanaf hier vervolgen we onze voettocht. Nadat we de brug passeren gaan we naar links en gaan
verder langs een slingerende serpentine weg naar de Plopi top. Wijd verspreide huizen en
uitgestrekte bergweiden vormen de omgeving van onze route, soms kunnen we naar beneden kijken
in de vallei van de Rasca Mare. In korte tijd komen we aan de voet van de Testes. Aan de
rechterzijde is een weg, die naar de Dobrin top (Andrassy Gebergte) leidt over de kam, die parallel
loopt aan de Iara Vallei. Door een berkenbos gaan we omhoog naar de top. Het uitzicht is
fascinerend. Ver weg de Oost- en Zuid-Karpaten, dichterbij naar Cluj Napoca de nederzettingen in
de Somes Vallei, de Faget (Bukk) en de top van de Magura Mare, de vallei van de Hasdate en de
Turda Kloof, de Szekelyko en de bergtoppen langs de Ariës Vallei. Daar beneden de Iara Vallei met
het dorp Valea Ierii. Boven, aan de andere kant van de vallei de drievoudige top van het Gergely
Gebergte.
Na een korte rustpauze vervolgen we onze tocht en in zeer korte tijd naderen we de kleine boerderij
met een paar huizen op de Plopi top. De Plopi top is het stroomgebied van veel kreekjes, die in de
Somesul Mic stromen. De bron van de Hasdate kreek is vlakbij.
Op onze tocht passeren we een TV-toren en wandelen naar het kasteel van Letea (Geczi-kasteel).
Een andere mogelijkheid is naar links te gaan naar Finisel en dan de bus nemen van Savadisla naar
Cluj Napoca tot de politiepost aan de T-kruising met de DN1/E60.
Vanhier gaan we naar links naar het dorp Gilau, waar camping Eldorado aan de andere zijde van het
dorp op ons wacht.
Maguri Racatau(682 m) - Negruta Vallei - Dobrin(1520 m) - Dumetreasatop(1638 m)
De Ariës Vallei, die oost-west loopt, verdeelt het Transylvaanse Rotsgebergte in een noordelijk en
zuidelijk deel. Het meest belangrijke deel van het noordelijk blok, met een gebied van ongeveer
1300 km˛, zijn de Gilauer Karpaten, een specifiek asymmetrische formatie. In het zuiden hoge 12 –
20 km. lange bergketens en in het noorden relatief lage 30 – 40 km. lange bergketens. De 1826 m.
hoge Muntele Mare is de op drie na hoogste top van de Transylvaanse Karpaten na de 1849 m. hoge
Bihorul Mare en de 1836 m. hoge Vladeasa, terwijl de Magura Calatele slechts 1401 m. hoog is. Dit
laat zien, dat de Gilauer Karpaten van zuidoostelijke richting naar noordwestelijke richting in
hoogte afnemen. Beginnend in de zeventiger jaren werden de mogelijkheden van de waterkracht
van de Somesul Mic benut door de constructie van verscheidene stuwmeren. Het in de bergen
gebouwde tunnelsysteem, beginnend vanaf het 1101 m. hoog gelegen Bondureasa-meer in de Iara
Vallei langs de bijriviertjes van Solyom door het meer in het riviertje Lo (= paard) stroomt het
water van Iara en z'n bijriviertjes in de meren van Negruta en Dumitreasa , dan door de zogenaamde
"Izvorul Baii"op 1035 m. hoogte in de Somesul Rece, terwijl het de zogenaamde "Izvorul Alb"
volgt en de hele watervoorraad dan wordt opgeslagen in het grootste, prachtige, hoogst gelegen
Belis meer met een oppervlakte van vier miljoen m˛, dat in 1976 met een dam is voltooid. Naast het
meer is het Belis-Fântânele Toeristische Centrum gebouwd, gelegen op een hoogte van 950 m., met
mooie hotels en restaurants en een capaciteit van 320 personen.
Onder het Belis meer ligt één van de mooiste en het moeilijkst te kruisen bergkloven van de Gilauer
Karpaten, juist voor we naar het op 525 m. hoogte gelegen schilderachtige Tarnita meer gaan. Dit
werd één van de meest favoriete toeristische attracties van de bevolking van de stad Cluj Napoca.
Het dorp Marisel, gelegen boven de kloof van de rivier Somesul Cald op 1197 m. is een typisch
bergbewoners nederzetting en de enige van heel Roemenië
; met permanente bewoning op deze
hoogte. Het uitzicht is hier fantastisch. Aan het eind van deze kloof zijn ondergronds drie turbines
van elk 75 megawatt, gevoed door het water van het Belis meer.
Bij de samenkomst van de rivieren Somesul Cald en Somesul Rece bij het laatste meer
(75 ha.) boven Gilau start de grote waterleidingpijp naar de stad Cluj Napoca.
Aan de andere zijde van Gilau nodigt de mooie en modern uitgeruste Camping Eldorado u uit.
Eén van de door toeristen meest bezochte plaatsen is de 1638 m. hoge Dumetreasa top en zijn
omgeving. Er zijn verschillende mogelijkheden die te bereiken, de meest gebruikte routes zijn:
de rode driehoek route over de 1240 m. hoge Testes; de gele route door de Negruta Vallei, 3 km.
verwijderd van Maguri Racatau in de vallei van de Somesul Rece, een 3 uur durende route; de
laatste is een 2,5 – 3 uur lange route, beginnend in de Irisoara vallei.
Er is een mooie route door de bossen in de Negruta Vallei omhoog naar de 1520 m. hoge Dobrin,
dichtbij de 1549 m. hoge Scoboras Buturi. Na de toeristische route, komend van de Testes, gekruist
te hebben bereiken we de top, bezaaid met vakantiehuisjes. We gaan verder over de kam naar het
zuiden. Komend uit het bos op een open plek van het Andrassy grondgebied hebben we een mooi
uitzicht op de valleien van Iara en Solyom. In de laatste is een weg voor auto's naar het dorp Codru,
een ongeveer 1 uur durende tocht. Vanaf genoemde plaats is een mooi panoramisch uitzicht op de
reusachtige zogenaamde Bradul Lung (lange dennenboom) berg, die de vorm van een groot schip
heeft, en op de Buszka en Oreghavas (= oude besneeuwde berg). De rotsen van het imposante Piatra
Grossii besluiten het uitzicht naar het zuiden. Over haar kam gaat de verticaal gestreepte rode route
verder naar Smidele-Balomireasa, de toeristische route naar het Bihor Gebergte en de ijsgrot van
Scarisoara. Ondertussen bereiken we de hoofdweg, komend van links in de Soimului Vallei. Op dit
kruispunt ligt het zogenaamde "La Tina" moeras met haar interessante vegetatie.
Terug kunnen we kiezen uit de 12 km. lange Irisoara Vallei, of de toeristische route, gemerkt met
een gele streep, die door de nederzetting "Urasa" gaat naar de vallei van de Somesul Rece. De
tweede heeft een grote voorkeur: een prachtig uitzicht op de vallei. Als we in de vallei van de
Somesul Rece -een 13 km. lange weg naar Racatau- zijn aangekomen, kunnen we de bus nemen
naar Cluj Napoca (42 km.) en onderweg op de T-splitsing in Gilau uitstappen, waar we kunnen
verblijven op Camping Eldorado, aan de andere zijde van het dorp.
De Gilauer Karpaten – Belis – Fântânele – Petreasa top (1546 m.)
Kalotaszeg is een 1000 km˛ groot gebied in de vallei van de Crisul Repede, Calata, Almas en
Nadas. Een erg belangrijk deel hiervan is Felszeg, ten zuiden van Huedin, omgeven in het zuiden
door de Gilauer Karpaten en ten westen door de Vladeasa met zijn 1836 m. hoge top.
De volkskunst en de kerken, voornamelijk van hout gebouwd, zijn de belangrijkste toeristische
attracties van deze streek. Veel kerken zijn erg oud, daterend uit de Arpadhazi periode.
In het centrum van Huedin (ongeveer 50 km. van Cluj Napoca) met een bevolking van ongeveer
10.000 personen, is een zeer oude kerk met beschilderd plafond en gebeeldhouwd stenen altaar,
daterend uit de 13de eeuw.
Als we onze route starten in de vallei van Calata kunnen we de vermaarde kerken van Sâncraiu,
Valeni en Domos bezoeken.
Vanuit Calata is gemakkelijk de Vladeasa te bereiken en dan de weg naar Padis, van waaruit men
trips kan maken naar het Bihor gebergte.
Hier is het einde van de plaatselijke spoorlijn, die hier tot 1992 nog gebruikt werd. Beginnend van
hieruit wordt de vallei smal en na een 17 km. lange wandeling langs de wildstromende beek
bereiken we het "Ardeleana" chalet op 520 m. hoogte, een 2de klas accommodatie voor 22 personen.
Na de bossen doorkruist te hebben, komen we op de kam van de Dealul Negru en dan, na 27 km.
bereiken we het dorp Belis op 1100 meter.
Het oude dorp Belis ligt onder het water van het stuwmeer en er is een nieuw dorp gebouwd, dat
een inwonersaantal heeft van 1500 personen. Langs een slingerende weg bereiken we het Belis-
Fântânele Toeristen Centrum, een badplaats met 5 hotelgebouwen en een capaciteit van 320
personen, gelegen aan de oever van een stuwmeer. Hier kan men met een rondvaartboot een
boottocht van ongeveer 1 uur maken met een prachtig uitzicht in de slingerende vallei van de
Somesul Cald.
Van hier kan men de bus terug nemen naar Huedin en Gilau, waar camping Eldorado op u wacht.
|